﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="file:/C:/Users/vilwal/Documents/Codices/TEI%20P5/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" version="5.0">
  <teiHeader xml:lang="en">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Turku, Provincial Archives of Turku, Turku Archdiocese Cathedral Chapter,
          Gummerus-collection, I:6. <hi rend="italic">Marttilan käsikirjoitus</hi></title>
        <respStmt>
          <resp>Cataloguer</resp>
          <persName>Jesse Keskiaho</persName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Finnish Literature Society (SKS)</publisher>
        <publisher>Codices Fennici</publisher>
        <date when="2017"/>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">Creative Commons BY
            4.0</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <settlement>Turku</settlement>
            <repository>Provincial Archives of Turku</repository>
            <collection>Turku Archdiocese Cathedral Chapter</collection>
            <idno type="shelfmark">Gummerus-collection, I:6</idno>
            <msName>Marttilan käsikirjoitus</msName>
          </msIdentifier>
          <head><origDate from="1566" to="1599">Saec. XVI 3/3</origDate> (<hi rend="italic">c</hi>.
              <origDate>1596</origDate>), <origPlace>diocese of Turku</origPlace> (<placeName
              type="provenance">Marttila</placeName>?)</head>
          <msContents>
            <summary>A <title>liturgical collection</title> prepared for <placeName
                type="provenance">Marttila</placeName> parish <hi rend="italic">c</hi>.
                <origDate>1596</origDate></summary>
            <textLang mainLang="la" otherLangs="sv fi"/>
            <msItem n="1">
              <p>Fol. <locus>1r</locus> is blank; the upper outer corner of the folio is torn.</p>
              <p>Fol. <locus>1v</locus>, preface dating the book to <placeName type="provenance"
                  >Marttila</placeName> 1596, and the Passion office.</p>
              <p><locus>[1v]</locus> [Anno] vero Immanuelis currenti 96 supra sesquimillesim[um hic
                li]ber dedicatus est Ecclesiae Nybyensi. Idque cura Domini pastoris qui etiam a suis
                Parochianis haud difficulter hoc impetrauit, ut Cantiones pias, quae in piorum
                Congressibus frequenter Canuntur, quaeque in hoc libro iam Continentur, secum ad
                usum Ecclesiae disponerent. Libri Itaque hujus abalienatorem, ab aeterno gaudio Deus
                abalienet. Ephe. 5V19 Ne inebrimini vino ... Audite Reges auribus ... Deo Israel.
                Jud:5. SANCTVS SANCTVS SANCTVS IEHOVAH EXERCITVVM, plena est omnis terra ... Non vox
                sed votum ... Siue editis siue bibitis ... inquit Apostolis Corinth. 10.V.31. <hi
                  rend="italic">DE PASSIONE CHRISTI</hi>. Te Christe adoramus Domine ... <hi
                  rend="italic">Ad vesperas</hi>. De cruce deponitur ... <hi rend="italic">Ad
                  Matutinas</hi>. Patris sapientia veritas ... <hi rend="italic">Deo Gratia</hi>. O
                Jhesu Ave spes vnica ... <hi rend="italic">Amen</hi>. Adoramus te Christe ... <hi
                  rend="italic">Libera nos Domine Ihesu Christe</hi>. Finita oratione (<hi
                  rend="italic">O Domine Jhesu Christe</hi>) sequuntur. Mane: Domine labia mea
                aperies, Et: Deus in adjutorium. per Vesperi: Deus in Adjutorium etc. Gloria patri
                etc.</p>
              <p>Fols. <locus>2r</locus>–<locus>7v</locus>, <title><hi rend="italic"
                  >hymnarium</hi></title>; the whole temporal cycle and selected sanctoral hymns,
                and <hi rend="italic">O Sinä pyhä Hengi tule täytä</hi> (<hi rend="italic">Veni
                  Sancte Spiritus reple</hi> in a <lang>Finnish</lang> version similar to that in
                  <ref type="mss">Mathias Westh’s Codex</ref>; <bibl>Kurvinen 1929, 246 no
                11</bibl>).</p>
              <p><locus>[2r]</locus>
                <hi rend="italic">Antiphonae sequentes, cum suis psalmis, dicantur in omnibus
                  sabbatis ad vesperas per Annum, quando de Dominica agitur</hi>. Benedictus Dominus
                Deus meus ... <hi rend="italic">Diebus Dominicis etc. Antiphonae ad vesperas</hi>.
                Dixit Dominus Domino meo ... <hi rend="italic">Versiculi quidam usitationes quo
                  finitis Hymnis ante Altare in Ecclesia Dei Cantabuntur</hi>. Vespertina oratio
                ascendat ad te Domine ... <locus>[2v]</locus> ... <hi rend="italic">In Adventu
                  Domini, sabbato praecedenti ad vesperas</hi>. Conditor alme syderum ... <hi
                  rend="italic">Alius Hymnus ad Matutinas</hi>. Verbum supernum prodiens ... <hi
                  rend="italic">Ad Laudes Carmen exhortatorium</hi>. Vox clara ecce intonat ... <hi
                  rend="italic">In vigilia nativitatis Domini ad vesperas hymnus petitorius</hi>.
                Veni redemptor gentium ... <locus>[3r]</locus> ... <hi rend="italic">In natali
                  Domini ad Matutinam Hymnus</hi>. Christe redemtor omnium ... <hi rend="italic">De
                  Nativitate Christi, Hymnus eucharisticus</hi>. Chorde natus ex parentis ...
                  <locus>[3v]</locus> ... <hi rend="italic">Hymnus Encomiasticus qui Canitur ad
                  laudes in Natali Domini</hi>. A solis ortus cardine ... <hi rend="italic"
                  >Versiculus</hi>. Benedictus qui venit ... <hi rend="italic">In Epiphania seu
                  Apparitione Domini Hymnus</hi>
                <locus>[4r]</locus> HErodes hostis impie ... <hi rend="italic">Hymnus Paschalis
                  Canitur Sabbato Sancto ad Vesperas</hi>. Vita sanctorum decus angelorum ... <hi
                  rend="italic">Hymnus Paschalis Eucharisticus</hi> ... Ad coenam agni providi ...
                  <locus>[4v]</locus> ... Aurora lucis rutilat ... Sermone blando angelus ... <hi
                  rend="italic">Versiculus</hi> Resurrexit Dominus ... <hi rend="italic">Alius</hi>
                ... Surrexit Dominus vere ... <hi rend="italic">Tertius</hi> Surrexit Dominus de
                sepulchro ... <hi rend="italic">Hymni de Ascensione Domini</hi>. Aeterne rex
                altissime ...<hi rend="italic">Versiculus</hi> Eleuata est magnificentia ... <hi
                  rend="italic">Ad Laudes Hymnus. </hi>Tu Christe nostrum gaudium ... <hi
                  rend="italic">Versiculus</hi> A summo coelo ... <hi rend="italic">Hymnus qui
                  Canitur in pentecoste Christianorum</hi> ... Veni creator Spiritus ...
                  <locus>[5r]</locus> ... <hi rend="italic">Versiculi</hi>. Repleti sunt omnes ...
                  <hi rend="italic">Alius</hi> Emitte Spiritum tuum ... <hi rend="italic">Alius</hi>
                <hi rend="italic">in laudibus</hi> Spiritus paracletus ... <hi rend="italic">Alij
                  Hymni De festo Pentecostes</hi>. Beata nobis gaudia ... Jam Christus astra
                ascenderat ... Jmpleta gaudent viscera ... <locus>[5v]</locus> ... <hi rend="italic"
                  >Hymni Anniversarij veteris Ecclesiae de Sanctis. In Communi Apostolorum et
                  Evangelistarum. De tempore</hi>. Exultet coelum laudibus (with two melodies, for
                ordinary and Paschal season) ... <hi rend="italic">Alius Hymnus</hi>. Aeterna
                Christi munera ... <locus>[6r]</locus> ... <hi rend="italic">De Sancta et Jndiuidua
                  Trinitate Hymnus</hi>. Adesto Sancta Trinitas ... <hi rend="italic"
                  >Versiculus</hi>. Benedicamus patrem et filium ... <hi rend="italic">Alius</hi>
                Verbo Domini coeli ... <hi rend="italic">Alius Hymnus</hi>. O Trinitas Laudabilis
                ... <hi rend="italic">In Communi plurimum Martyrum Hymnus</hi>. Deus tuorum militum
                ... <hi rend="italic">Martyr</hi> Dei non est in usu ultra apud Aboenses. <hi
                  rend="italic">Jn dedicatione Ecclesiae ad vesperas Vigili, Hymnus</hi>. Vrbs beata
                Jherusalem ... <locus>[6v]</locus> ... Angulare fundamentum lapis Christus missus
                est ... <hi rend="italic">De sancto Johanne Baptista</hi>
                <hi rend="italic">Hymnus</hi>. Vt queant festo celebrare ... <locus>[7r]</locus> ...
                  <hi rend="italic">Hymnus de S. Petro et Paulo Apostolis</hi>. Lux aurea roseo
                nitore splendida ... <locus>[7v]</locus> ... <hi rend="italic">Die Omnium Sanctorum
                  Hymnum</hi>. Sanctorum omnium inclita gaudia ... <hi rend="italic">Alius
                  Hymnus</hi>. Aeterna Christi munera ... <hi rend="italic">Spiritualis
                  Cantilena</hi>. Oo sinä Pyhä Hengi tule täytä ... olcon kijtos ijancaikisesta.</p>
              <p>Fols. <locus>8r</locus>–<locus>16v</locus>, <title><hi rend="italic"
                  >tonarium</hi></title>, with the motet <hi rend="italic">Christus resurgens ex
                  mortuis</hi> and <hi rend="italic">Gudhi wari tack och lof</hi>.</p>
              <p><locus>[8r]</locus> Primus tonus sic incipit ... Secundus ... Tertius ...
                  <locus>[8v]</locus> ... Quartus ... Quintus ... Sextus ... <locus>[9r]</locus> ...
                Septimus ... Octauus ... <locus>[11r]</locus> ... <hi rend="italic">Sequuntur
                  Cantiones piae quarum frequens in Ecclesia Dei per totum Annum usus est</hi>.
                  <locus>[11v]</locus> [V]enite exultemus Domino ... <locus>[15v]</locus> ... <hi
                  rend="italic">Invitatorium Octavi Toni require de historia Nativitatis. Rom: Cap.
                  VI</hi>. Christus resurgens ex mortuis ... Gudhi wari tack och lof Tackom och
                lofuom Herran. <locus>[16r]</locus>
                <hi rend="italic">Versus Beatus Homo, quem tu erudieris Domine. Et de lege tua
                  docueris eum</hi>. <hi rend="italic">Invitatiorium Octavi Toni</hi>. Venite
                exultemus Domino ... <locus>[16v]</locus> ... in secula seculorum Amen.</p>
              <p>Fols. <locus>16v</locus>–<locus>19v</locus>, <title>Lutheran <hi rend="italic"
                    >graduale</hi></title>, with <hi rend="italic">O Jumala sinua me kijtämme</hi>
                  (<hi rend="italic">Te Deum</hi> in <lang>Finnish</lang>, after <persName
                  role="author">Jacobus Finno</persName>; <bibl>Kurvinen 1929, 256 no. 4</bibl>);
                  <hi rend="italic">O Jumal sinua kijtäm</hi> (rhymed <hi rend="italic">Te Deum
                </hi>in <lang>Finnish</lang>, after <persName role="author">Jacobus
                Finno</persName>; <bibl>Kurvinen 1929, 256 no. 5</bibl>); <hi rend="italic"
                  >Laetabundus</hi>, <hi rend="italic">Alle christne frögde sig</hi> (<hi
                  rend="italic">Laetabundus</hi> in Swedish), <hi rend="italic">Caicki Christityt
                  iloitca tällä Juhlalla </hi>(<hi rend="italic">Laetabundus </hi>in
                  <lang>Finnish</lang>, after <persName role="author">Jacobus Finno</persName>,
                  <bibl>Kurvinen 1929, 282 no. 49</bibl>); <hi rend="italic">Christus on syndynyt
                  neidzyest</hi> without notation<hi rend="italic"> </hi>(<lang>Finnish</lang>
                translation of the <lang>Swedish</lang>
                <hi rend="italic">Christus är födder aff Jungrw reen</hi>; printed in <bibl>Kurvinen
                  1929, 410–411</bibl>); <hi rend="italic">Victimae Paschali laudes,</hi>
                <hi rend="italic">Christus är wpstonden af dödha</hi> without notation (Swedish
                translation of the German <hi rend="italic">Christ ist erstanden von der marter
                  aller</hi>; see <bibl>Kurvinen 1929, 412</bibl>) and <hi rend="italic">Jesus
                  Christus han är worden</hi> (<hi rend="italic">Victimae Paschali laudes</hi> in
                Swedish).</p>
              <p><locus>[16v]</locus>
                <hi rend="italic">Canticum laudatorium in quo tota Trinitas laudibus effertur, et
                  Christi praecipua beneficia celebrantur</hi>. Oo Jumala sinua me kijtämme ...
                  <locus>[17r]</locus> ... häpiän ala twlla. Amen. <hi rend="italic">Illud idem
                  figurali nota</hi>
                <locus>[17v]</locus> O Jumal sinua ... <locus>[18r]</locus> ... häpiät päällem
                tuota. Amen. <hi rend="italic">Sequentiae in Natiuitate Domini et duabus diebus
                  sequentibus</hi>. Laetabundus exultat fidelis ... <locus>[18v]</locus> ... ipsum
                genuit puerperal, Alleluja. Alle Christne frögda sigh ... bewisas kan Alleluja.
                CAICKI Christitytt iloitca ... <locus>[19r]</locus> ... ramat sen kyllä osotta.
                Christus on Syndynyt ... ia cuolemans cautta. <hi rend="italic">Pro graduale Tempore
                  Paschalli Canenda</hi>. Victimae Paschali laudes ... <locus>[19v]</locus> ...
                victor Rex miserere, Alleluja. Christus är wpstonden ... Herra J allan Stadh,
                Kyrieleison. Jesus Christus han är worden ... segher öfuer döden. Alleluja.</p>
              <p>Fols. <locus>20r</locus>–<locus>123v</locus>, <title><hi rend="italic"
                    >antiphonarium</hi></title>, <hi rend="italic">proprium</hi>
                <hi rend="italic">de tempore</hi>, whole series (with the feasts of St <persName
                  role="saint">Stephen</persName>, St <persName role="saint">John the
                  Evangelist</persName>, Holy Innocents, <hi rend="italic">Conversio Pauli</hi> and
                  <hi rend="italic">Purificatio Mariae</hi>).</p>
              <p><locus>[20r]</locus>
                <hi rend="italic">Dominica prima Aduentus. Ad Magnificat versiculus</hi>. Rorate
                coeli desuper ... Ecce nomen Domini venit ... <locus>[33v]</locus> ... habitauit in
                nobis, Alleluia, Alleluia, Nunc dimittis. <hi rend="italic">In regeneratione Sancti
                  Stephani prothomartyris</hi>. Tu principatum tenes ... <locus>[37r]</locus> ... ad
                patris dexteram filium uidere. <hi rend="italic">In die Sancti Iohannis Euangelistae
                  Historia ad uesperas</hi>. Valde honorandus est ... <locus>[40r]</locus> ...
                gloriae induit eum, Alleluja, Alleluja, Alleluja, Magnificat. <hi rend="italic">In
                  festo Innocentium puerorum Historia</hi>. Ambulabat mecum in albis ...
                  <locus>[42v]</locus> ... gloria tibi domine, Magnificat. <hi rend="italic">In die
                  Circumcisionis Domini nostri Jhesu Christi</hi>. Qui de terra est ...
                  <locus>[48v]</locus> ... dicebantur de illo, Magnificat. <hi rend="italic">In
                  conuersione Sancti Pauli Historia. Ad Magnificat</hi>. Sancte Paule Apostole ...
                  <locus>[52r]</locus> ... ad antecessores meos Apostolos. Magnificat. <hi
                  rend="italic">In die purificationis Beatae uirginis Mariae Historia</hi>. O
                admirabile commercium ... <locus>[55r]</locus> ... et benedixit Deum, Magnificat.
                  <hi rend="italic">Dominica prima post Octauam Epiphaniae. Sabbato preacedentoi ad
                  uesperas Antiphona ad Benedictus et cetera</hi>. Peccata mea domine sicut ...
                  <locus>[123r]</locus> ... Dominica XXV. Illi homines cum signum ...
                  <locus>[123v]</locus> ... breuiabuntur dies illi. Benedictus Dominus.</p>
              <p>Fols. <locus>124r</locus>–<locus>155v</locus>, <hi rend="italic"
                >antiphonarium</hi>, <hi rend="italic">proprium</hi>
                <hi rend="italic">de sanctis</hi>, with <hi rend="italic">Commune Apostolorum et
                  Evangelistarum</hi>, and the feasts of the Annunciation, SS <persName role="saint"
                  >Philip and Jacob</persName>, <hi rend="italic">dedicatio ecclesiae</hi>, St
                  <persName role="saint">Henry</persName>, St <persName role="saint">John the
                  Baptist</persName>, SS <persName role="saint">Peter and Paul</persName>, <hi
                  rend="italic">Visitatio Mariae</hi>, All Saints, St <persName role="saint"
                  >Andrew</persName>, St <persName role="saint">Mary Magdalene</persName>, St
                  <persName role="saint">Jacob</persName>, St <persName role="saint"
                  >Lawrence</persName> and St <persName role="saint">Michael the
                  Archangel</persName>.</p>
              <p><locus>[124r]</locus>
                <hi rend="italic">Historia Communis de festis Apostolorum et Euangelistarum
                  canenda</hi>. Estote fortes in bello ... <locus>[126v]</locus>... tribus Israel
                dicit dominus. Magnificat<hi rend="italic">. In die Annunciationis Beatae Mariae
                  uirginis Historia. Antiphona super psalmos</hi>. Orietur sicut sol ...
                  <locus>[129r]</locus> ... gloria tibi domine. Alleluia, Magnificat. <hi
                  rend="italic">In festo Philippi Jacobi Historia. Ad vesperas Antiphona ad
                  Magnificat</hi>. Filiae Iherusalem uenite ... <locus>[130v]</locus> ... mansiones
                multae sunt, Alleluja, Alleluja, Magnificat. <hi rend="italic">In dedicatione temple
                  ad uesperas Responsorium Terribilis est locus iste</hi>. Sanctificauit Dominus ...
                  <locus>[134r]</locus> ... salus a deus facta est. <hi rend="italic">In festo Diui
                  Henrici martyris Historia</hi>. Iustorum autem animae ... <locus>[135v]</locus>
                ... et accepit palmam. Magnificat. <hi rend="italic">In festo Iohannis Baptistae
                  Historia</hi>. Ingresso Zacharia templum ... <locus>[138r]</locus> ...
                redemptionem plebis suae. Magnificat. <hi rend="italic">In festo Diui Petri et Pauli
                  Apostolorum Historia</hi>. Quem dicunt homines esse ... <locus>[141r]</locus> ...
                non sunt separati. Magnificat. <hi rend="italic">In festo uisitationis Mariae</hi>.
                Sacerdos nouae gratiae ... <locus>[144r]</locus> ... uerusque sol detegitur.
                Magnificat. <hi rend="italic">In festo omnium sanctorum Historia</hi>. O quam
                gloriosum ... <locus>[146v]</locus> ... perfrui ualeamus. Magnificat. <hi
                  rend="italic">In die sancti Andreae Apostoli Historia</hi>. Unus ex duobus ...
                  <locus>[149v]</locus> ... qui pependit in te. Magnificat. <hi rend="italic">In
                  festo Mariae Magdalenae Historia</hi>. Recumbente Ihesu in domo ...
                  <locus>[152v]</locus> ... et osculabatur. <hi rend="italic">In festo sancti Iacobi
                  Apostoli ad uesperas</hi>. O beate Iacobe ... omniumque populorum. Magnificat. <hi
                  rend="italic">In festo Diui Laurentii Historia</hi>. Beatus Laurentius dum ...
                  <locus>[154v]</locus> ... dedit pauperibus. Magnificat. <hi rend="italic">In festo
                </hi>Michaelis Archangeli Historia Responsorium ad vesperas. Te sanctam Dominum. Dum
                sacrum mysterium ... <locus>[155v]</locus> ... contingamus in mente. Alleluja.
                Magnificat.</p>
              <p>Fols. 155v–162v, Lutheran <hi rend="italic">graduale</hi>, <hi rend="italic"
                  >sequentiarium</hi> in Latin; for Ascension, Pentecost, Trinity, Common of the
                Apostles and <hi rend="italic">dedicatio ecclesiae</hi>. </p>
              <p><locus>[155v]</locus>
                <hi rend="italic">In die Ascensionis Domini nostri Iesu Christi sequentia</hi>.
                Omnes gentes plaudite ... <locus>[162r]</locus> ... <hi rend="italic">In die
                  consecrationis et anniversarijs dedicationis sequentia</hi>. Rex Salomon fecit
                templum ... <locus>[162v]</locus> ... tibi laus et gloria. Amen.</p>
              <p>Fols. <locus>163r</locus>–<locus>165v</locus>, Lutheran <hi rend="italic"
                  >graduale</hi>, creeds: the Apostolic Creed in <lang>Swedish</lang> and in
                  <lang>Finnish</lang> (after <persName role="author">Jacobus Finno</persName>,
                adapted from Martin Luther’s <hi rend="italic">Wyr gleuben all an eynen Gott</hi>;
                  <bibl>Kurvinen 1929, 270 no. 29</bibl>); the Nicene Creed in <lang>Latin</lang>
                and <lang>Swedish</lang>; and the Athanasian Creed in <lang>Latin</lang>.</p>
              <p><locus>[163r]</locus>
                <hi rend="italic">Tria illa symbola Christianorum, nempe: Apostolicum, Nicaenum et
                  Athanasium, hic suo iam ordine subsequuntur</hi> ... <hi rend="italic">Symbolum
                  Apostolicum</hi>. Vij troo vppå ... / Me uskom yhden ... <locus>[163v]</locus>
                <hi rend="italic">Symbolum Nicaenum</hi> ... Credo in unum Deum ...
                  <locus>[164r]</locus> Wij troo uppå een Gudh ... <locus>[164v]</locus>
                <hi rend="italic">Symbolum Athanasij</hi> ... <locus>[165r]</locus> Quicunque vult
                saluus esse ... <locus>[165v]</locus> ... portus additur cum tranquillitate.
                Amen.</p>
              <p>Fols. <locus>165v</locus>–<locus>169r</locus>, <title>Lutheran <hi rend="italic"
                    >graduale</hi></title>, <title><hi rend="italic">kyriale</hi></title> in
                  <lang>Swedish</lang>, and <hi rend="italic">Ihesus Christus vfrix meille</hi> (<hi
                  rend="italic">Victimae paschali laudes</hi> in <lang>Finnish</lang> after
                  <persName role="author">Jacobus Finno</persName>; <bibl>Kurvinen 1929, 290 no.
                  62</bibl>), <hi rend="italic">Christus nous ylös cuoleman haudhast</hi> (after
                  <persName role="author">Jacobus Finno</persName>; <bibl>Kurvinen 1929, 290 no. 61,
                  and 411–412</bibl>), <hi rend="italic">O Gudh wij lofwe tig, o Gudh wij tacke
                  tig</hi> (<hi rend="italic">Te Deum</hi> in Swedish).</p>
              <p><locus>[165v]</locus>
                <hi rend="italic">Kyrieleison tempore Aduentus, Quadragesimae, et festis Apostolorum
                  canendum</hi>. Herre förbarma tigh ... <locus>[166v]</locus>
                <hi rend="italic">Cantus paschalis prosaicus victimae pascahlis etc. finnonice
                  reddita a M. Iacobo Petri Finnonis</hi>. Ihesus Christus ufrix meillä ...
                  <locus>[168v]</locus> ... <hi rend="italic">Canticum est Eucharisticum et
                  laudatorium, in quo tota Trinitas laudibus effertur</hi>. O Gudh wij ...
                  <locus>[169r]</locus> ... till ewightijdh. Amen.</p>
              <p>Fol. <locus>169v</locus> has bare staves only.</p>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="codex">
              <supportDesc>
                <support>
                  <material>Paper</material>
                </support>
                <extent>169 + 2 folios. <dimensions type="leaves" unit="cm">
                    <width>20,5</width>
                    <height>32,5</height>
                  </dimensions>
                  <note>Written area varies: fols. <locus>1v</locus>–<locus>7v</locus>: 15,5 × 28;
                    fols. <locus>8r</locus>–<locus>169v</locus>: 16–16,5 × 25–27,5</note>
                </extent>
                <foliation>Modern foliation in pencil, in the upper right-hand corners of the
                  recto-sides.</foliation>
                <collation>
                  <formula>>(V–3)<hi rend="superscript">7</hi> + IV<hi rend="superscript">15</hi> +
                      II<hi rend="superscript">19</hi> + 7IV<hi rend="superscript">75</hi> + III<hi
                      rend="superscript">81</hi> + 6IV<hi rend="superscript">129</hi> + (IV–3)<hi
                      rend="superscript">134</hi> + I<hi rend="superscript">136</hi> + III<hi
                      rend="superscript">142</hi> + IV<hi rend="superscript">150</hi> + 2III<hi
                      rend="superscript">164</hi> + I<hi rend="superscript">166</hi> + (III–1)<hi
                      rend="superscript">169</hi> + 2<hi rend="superscript">[a–b]</hi></formula>
                </collation>
                <condition>The book is in fairly good condition, with some water damage to the spine
                  (and consequently the inner sides of folia in the front and back of the book) and
                  some fraying to the edges of folia, mainly in the front and back of the book.
                  Fols. 1, 2, 3, 4–7, as well as (whole quires) 135–136, 143–150, 151–156 and
                  157–164, are loose. Fols. [a–b] are apparently pastedowns or cover fillings (note
                  that <bibl>Schalin 1946, 44</bibl> refers to fol. 1 as the front pastedown); fol.
                  [a] holds leather straps that may have been used to close the volume.</condition>
              </supportDesc>
              <layoutDesc>
                <layout>Fols. <locus>1v</locus>–<locus>7v</locus>: text and notation in one to three
                  columns, as many as 51 text lines; fols. <locus>8r</locus>–<locus>169v</locus>:
                  text and notation on 13–14 lines; no discernible ruling.</layout>
              </layoutDesc>
            </objectDesc>
            <handDesc>
              <p>One <date type="script" from="1575" to="1599">saec. XVI4/4</date> hand writing a
                Gothic hybrida tending strongly towards Humanistic minuscule (probably in imitation
                of printed typefaces) for <lang>Latin</lang> and Gothic cursive for
                  <lang>Swedish</lang> and <lang>Finnish</lang></p>
            </handDesc>
            <musicNotation>Decadent square notation on four black lines.</musicNotation>
            <decoDesc>
              <p>Very spare, with pen-drawn Gothic versals for sentence initials, often decorated
                with triangular extrusions and diamond shapes (occasionally also lombards, see e.g.
                fol. <locus>2r</locus>, and the large versals with monochromatic decoration on fols.
                  <locus>16r</locus>–<locus>19r</locus>). Otherwise no colour used, but on fols.
                  <locus>8r</locus>–<locus>9v</locus> the pen-drawn initials are coloured red, as
                also is the lombard opening the section on fol. <locus>8r</locus>. Such lombards are
                occasionally used as the highest-grade initials (fol. <locus>22v</locus>), but most
                of them have been left unexecuted (e.g. fols. <locus>11v</locus>–<locus>12v</locus>,
                  <locus>25r</locus>) or have been executed as larger versions of the usual Gothic
                versals (fols. <locus>13v</locus>–<locus>14r</locus>, <locus>42v</locus>; see also
                fol. <locus>26r</locus> with a simple versal). Rubrics distinguished, if at all,
                only through the use of larger script.</p>
            </decoDesc>
            <bindingDesc>
              <p><bibl>Gummerus (1910, 102)</bibl> mentions covers made of glued-together paper
                sheets. These (a number of <date from="1600" to="1699">saec. XVII</date> leaves
                apparently containing study notes in <lang>Latin</lang>) are now conserved
                separately (<ref type="mss">Gu I:6a</ref>).</p>
              <p>The manuscript is sewn but the original limp covers are loose. These covers are a
                parchment bifolium taken from a <date from="1400" to="1499">saec. XV</date>
                <title><hi rend="italic">antiphonarium</hi></title>, showing part of the <hi
                  rend="italic">commune sanctorum</hi> (with fragments of <hi rend="italic">commune
                  unius virginis</hi> and <hi rend="italic">commune unius confessoris</hi>) (23+22 ×
                32,5, written area 20 × 28, text and square notation on eleven lines, red staves:
                ‘--- <hi rend="italic">In commune vnius virginis ad vesperas versus </hi>--- ... <hi
                  rend="italic">Ad matutinas inuitatorium</hi>. --- ... [verso] libido munis
                preparauit ... tua intende prospere’, back cover: ‘Sint lumbi uestri precinct[i]
                [...] <hi rend="italic">In laudibus antiphona</hi>. Domine quinque talenta
                tradidisti ... <hi rend="italic">antiphona</hi>. Fidelis seruus et prudens ... <hi
                  rend="italic">antiphona</hi>. Ecce uere israhelita ... <hi rend="italic"
                  >antiphona</hi>. Serue bone et fidelis [verso] --- ... <hi rend="italic">ad
                  vigiliam super psalmos responsorium</hi>. Dominus qu[i elegit te ipse] ... <hi
                  rend="italic">Ad mag</hi>[<hi rend="italic">nificat</hi>]’; ruled in ink, red-blue
                lombards, drawn initials, rubrication).</p>
            </bindingDesc>
          </physDesc>
          <history>
            <origin><p>A <title>liturgical collection</title> copied by one scribe for use in <placeName type="provenance">Marttila</placeName> church <hi
              rend="italic">c</hi>. <origDate>1596</origDate>.</p></origin>
            <provenance>
              <p>Beyond the dated and localized introduction (fol. <locus>1v</locus>, see above), which indicates
                the book was intended for use in <placeName type="provenance">Marttila</placeName> (also referred to as <placeName>Nyby</placeName>), there are no
                marks to show the book’s later provenance.</p>
            </provenance>
            <acquisition>
              <p>The book was probably conserved in <placeName>Marttila</placeName> until it came to <orgName>Turku Cathedral
                Chapter</orgName>, possibly in response to the chapter’s request, <hi rend="italic">c</hi>.
                <date>1826</date>, that parishes in the diocese send in older materials for examination. The
                materials were in some cases returned to the parishes (this happened to the books
                from Tammela now in the library of Åbo Akademi), but at least some remained at Turku
                and survived the great fire that destroyed much of the city in 1827 (<bibl>Schalin 1946, 6
                  n. 2</bibl>, cites the circulars of the chapter, no. 237 of 5 November 1828, and no. 264 of
                20 June 1833, which indicate that several manuscripts that had been sent to Turku as
                requested had not been collected and had become disordered in the fire, and were now
                kept in the archbishop’s household).</p>
            </acquisition>
          </history>
          <additional>
            <listBibl>
              <bibl>J. Gummerus, ‘Eräs kirjalöytö Turun tuomiokapitulin arkistosta’, <hi rend="italic">Suomen kirkkohistoriallisen seuran pöytäkirjat 10</hi> (1910), 81–123, here at 102–111.</bibl>
              <bibl>P. J. I. Kurvinen, <hi rend="italic">Suomen virsirunouden alkuvaiheet v:een 1640</hi>, Suomalaisen kirjallisuuden seuran toimituksia vol. 180, Helsinki 1929, 33–37.</bibl>
              <bibl>Olav D. Schalin, <hi rend="italic">Kulthistoriska studier till belysande av reformationens genomförande i Finland</hi>, vol. 1, Helsingfors 1946, 44–45.</bibl>
              <bibl>I. Taitto, <hi rend="italic">Documenta Gregoriana. Latinalaisen kirkkolaulun lähteitä Suomessa</hi>, Helsinki 1992, 431–443.</bibl>
            </listBibl>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <revisionDesc status="draft">
      <change when="2017-03-13" who="Ville Walta">Encoding added</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <p/>
    </body>
  </text>
</TEI>
