﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" version="5.0">
  <teiHeader xml:lang="en">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Uppsala, University Library, C 453. Theological Compilation</title>
        <respStmt>
          <resp>Cataloguer</resp>
          <persName>Ville Walta</persName>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Finnish Literature Society (SKS)</publisher>
        <publisher>Codices Fennici</publisher>
        <date when="2017"/>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">Creative Commons BY
            4.0</licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <settlement>Uppsala</settlement>
            <repository>University Library</repository>
            <idno type="shelfmark">C 453</idno>
          </msIdentifier>
          <head><origDate from="1200" to="1399">Saec. XIII–XIV</origDate></head>
          <msContents>
            <summary>A theological miscellany in a composite manuscript of seven units</summary>
            <textLang mainLang="la" otherLangs="fr"/>
            <msItem n="1">
              <p>I: Fols. <locus>1r</locus>–<locus>28r</locus>: [<persName role="author"
                  >Hilarius</persName>]: <title><hi rend="italic">Liber Hymnorum</hi> [<hi
                    rend="italic">seu Expositio Hymnorum</hi></title>]. Apparently the same text,
                which survives in <ref type="mss">Berlin, Staatsbibliothek Preussischer
                  Kulturbesitz, Hs. Theol. Lat. qu. 275</ref> (see <bibl>G. Achten, <hi
                    rend="italic">Die theologischen lat. Handschriften in Quarto der
                    Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz Berlin</hi>, Teil 2, Wiesbaden 1982,
                  p. 44</bibl>). <persName role="author">Hilarius</persName> is mentioned in the
                prologue, but his authorship is uncertain. <bibl>GW 13682–13731</bibl>.</p>
              <p><locus>[1r]</locus> (Prologue) Liber iste dicitur liber ymnorum ymnus dicitur laus
                dei cum cantico dicta. Quattuor fuerunt principales auctores ... Sed quidam vir
                prudens ylarius ... (Text) Primo dierum omnium [quo mundo extat conditus] <hi
                  rend="italic">... </hi>(Commentary) Materia huius ymni [est commendacio dominici
                diei] ... <locus>[28r]</locus> (Text) Hic promereantur omnes petita adquirere ...
                translati ad requiem. Gloria<hi rend="italic">. </hi>(Commentary) <hi rend="italic"
                  >... </hi>et sic paradisum introire cum sanctis perhenniter. illi dico translati
                in requiem eternam<hi rend="italic">. </hi>(fols.
                  <locus>28v</locus>–<locus>32v</locus> are blank).</p>
            </msItem>
            <msItem>
              <p>II: Fols. <locus>33r</locus>–<locus>65v</locus>: <title>Computus</title>. Most
                closely related to <persName role="author">Alexander de Villa Dei</persName>,
                    <title><hi rend="italic">Massa Computi</hi></title> [cum commentario]. Ed.
                  <bibl>Steele 1926, 268–283, 284–285</bibl>.</p>
              <p><locus>[33r]</locus> (Commentary) Avctoritate freti augustini in domo dei quattuor
                dicimus esse necessaria <hi rend="italic">... </hi><locus>[34r]</locus> (Prologus)
                Licet modo in fine temporum plures constat haberi codices <hi rend="italic">...
                  </hi><locus>[35r]</locus> (Text) AVreus in iano numerus clauesque nouantur ...
                  <locus>[59v]</locus> ... Mobilis ibo cifos acer liber habeto coeuos. Non facit
                hunc locus ortum reminiscere testis. Explicit compotus petri de warndvm(?) ...
                (Commentary) ... quod est contra ecclesiasticam constitucionem et hec de embolismis
                sufficiant. [59ar] <hi rend="italic">Incipit doctrina tabularum </hi>[with
                commentary] <hi rend="italic">... </hi>Alphabeta duo que terdeca v figuris ...
                  <locus>[65r]</locus> ... Qua mediante potest quid queris semper haberi. (Followed
                by computistic annotations until end <locus>65v</locus> where an ownership marking
                is placed; see below).</p>
            </msItem>
            <msItem>
              <p>III: Fols. <locus>66r</locus>–<locus>80r</locus>: <persName role="author">Hermannus
                  de Schildesche</persName>: <title><hi rend="italic">Speculum manuale
                    sacerdotum</hi></title>.</p>
              <p><locus>[66r]</locus>
                <hi rend="italic">Incipit speculum sacerdotum compilatum a fratre hermanno de
                  alamannia dicto de scildis sacre theologie professore ordinis fratrum heremitarum
                  sancti augustini. Incipit prologus</hi>. Deo amabilibus et sibi in christo
                reuerendis omnibus sacerdotibus ... <locus>[67r]</locus>
                <hi rend="italic">Prima pars speculi sacerdotum representat speculanda circa
                  baptismum ... </hi>Materia baptismi debet esse pura acqua ... <locus>[80r]</locus>
                ... et in repertorio aureo guillelmi ti[tulo] de pe[nitencia] et re[missionibus]
                plenius continentur ... Explicit speculum sacerdotum editum a fratre hermanno de
                alamannia dicto de scildis in sacra theologia professore ordinis fratrum heremitarum
                sancti augustini. (followed by a partially deleted note of ownership) (fols.
                  <locus>80v</locus>–<locus>81r</locus> are blank).
                  [<locus>81v</locus>–<locus>82</locus>] (Notes and quotes, partially in
                  <lang>French</lang>).</p>
            </msItem>
            <msItem>
              <p>IV: Fols. <locus>83r</locus>–<locus>148v</locus>: <title><hi rend="italic">Sermones
                    de tempore</hi></title>. For a complete list of incipits see
                  <bibl>Andersson-Schmitt et al. 1992, 145–151</bibl>.</p>
              <p><locus>[83r]</locus>
                <hi rend="italic">Dominica i post octauam pentecostes de epistola. </hi>Hoc mandamus
                habemus a deo ... (I Io. 4:21) Apostolus et euuangelista Jo[hannes] nobis commendat
                in verbo proposito fraternam siue mutuam caritatem ... <locus>[148v]</locus> ...
                quod iustum fuerit dabo vobis. (added by another hand) explicit liber collacionum
                seu abbreviaturam sermonum. [<locus>149r</locus>–<locus>150r</locus>] (Registry and
                annotations, partially in <lang>French</lang>). (fol. <locus>150v</locus> is
                blank).</p>
            </msItem>
            <msItem>
              <p>V: Fols. <locus>151r</locus>–<locus>193v</locus>: A collection of short texts and
                quotations.</p>
              <p>Fols. <locus>151r</locus>–<locus>168v</locus>: Biblical quotations with
                commentaries</p>
              <p><locus>[151r]</locus> Salomon in prouerbiis ffauus distillans meretricis labia
                (Prov. 5:3)... <locus>[168v]</locus> ...ymagines quas tranquilla Representat etc.
                (on fol. <locus>168r</locus>: <persName role="author">Ps.-Anselm of
                  Canterbury</persName>, <title><hi rend="italic">Admonitio morienti</hi></title>;
                  <bibl>PL 158, 685–688</bibl>: <hi rend="italic">Verba anselmi ad moritantem.
                </hi>Frater letaris quod in fide ... )</p>
              <p>Fols. <locus>169r</locus>–<locus>193v</locus>: Various short tractates, prayers,
                and notes. </p>
              <p>[<locus>169r</locus>–v] (A theological text (imperf.); <hi rend="italic"
                  >formularia</hi>). [<locus>170r</locus>–v] (A scribal colophon (see below),
                various verses and proverbs; see <bibl>Andersson-Schmitt et al. 1992, 152</bibl>)
                Ascalonita necat pueros antipa Johannem ... [<locus>171r</locus>–v] (Letter formulae
                and notes).</p>
              <p>[<locus>172r</locus>–<locus>173v</locus>] (‘<title>Tractatus de musica secundum
                  Petrum Picardum aliosque scriptores</title>’; ed. <bibl>Moberg 1928, 62–67</bibl>)
                Quoniam nonnulli et maxime auditores ... <locus>[173v]</locus>... penultimam
                significaret esse longam. (a text has been erased from fol. 174ra–va).</p>
              <p>[<locus>174v</locus>–<locus>176r</locus>] (a <title>penitential tractate</title>;
                ed. <bibl>Gummerus 1900, V–VII</bibl>) <hi rend="italic">De penitenciis manifestis.
                </hi>Pro incestu in primo gradu ... <locus>[176r]</locus> ... reddatur innoxius per
                christum dominum nostrum. <hi rend="italic">Absolutio infirmorum</hi>. Ipse dominus
                ihesus christus... </p>
              <p>[<locus>176v</locus>–<locus>177v</locus>] (<title><hi rend="italic"
                  >Orationes</hi></title>) Domine ihesu christe qui fecisti et creasti ...
                  <locus>[177v]</locus> ... peccastis nostris iminere cognoscimus ...</p>
              <p>[<locus>178r</locus>–<locus>179r</locus>] (<title>Compustical annotations</title>;
                  <locus>179v</locus> is blank). </p>
              <p>[<locus>180r</locus>–<locus>183v</locus>, <locus>188r</locus>–<locus>189v</locus>,
                  <locus>190v</locus>] (<title>Letter formulae</title>, mentioning the year
                  <date>1334</date> and the city of <placeName>Skänninge</placeName>) </p>
              <p>[<locus>184r</locus>–<locus>187v</locus>, <locus>190r</locus>,
                  <locus>191r</locus>–<locus>193v</locus>] (Verses, proverbs, and other short texts;
                see <bibl>Andersson-Schmitt et al. 1992, 153</bibl>) Ne scribam vanum duc pia
                virgo... <locus>[190r]</locus>
                <hi rend="italic">Mortuus in sepulchro dicit</hi>. Consumpta carne ... (the text on
                fol. <locus>193v</locus> has been rendered illegible).</p>
            </msItem>
            <msItem>
              <p>VI: Fols. <locus>194r</locus>–<locus>199v</locus>: <title><hi rend="italic">Visio
                    Tundali</hi></title> (imperfect; ed. <bibl>Wagner 1882, 8–56</bibl>), and
                another theological text (imperfect).</p>
              <p><locus>[194r]</locus> (Visio Tundali) --- respirare cepit Mirantur enim cuncti ...
                  <locus>[198v]</locus> ... que ante diximus ihesu Christo ... AMEN. (Theological
                tractate) Ossa arida audite verbum domini etc. (Ez 37:4) ... <locus>[199v]</locus>
                ... si desiderasti uxorem proximi t |</p>
            </msItem>
            <msItem>
              <p>VII: Fols. <locus>200r</locus>–<locus>237v</locus>: <title>Florilegia</title>,
                  <title>Excerpta varia</title>.</p>
              <p><locus>[200r]</locus> (<hi rend="italic">Flores Augustini</hi> (cf.
                  <bibl>Stegmüller, RB 8720</bibl>)) Quorundam librum [gloriosi et imcomprabilis]
                doctoris augustini ... <locus>[218v]</locus> ... sic aperietur te prestante qui
                uiuis ... amen. (Excerpts from <persName role="author">Augustine</persName>) <hi
                  rend="italic">Ex libro soliloquiorum beati augustini primo qui sic incipit.
                </hi>Uolenti mihi diu multa ... <locus>[221v]</locus> (Excerpts from St <persName
                  role="author">Anselm</persName>, here attributed to Augustine; cf. <bibl>PL 158,
                  722ff.</bibl>) <hi rend="italic">Ex oracione et meditacione eius ad contrahendum
                  in se timorem dei</hi>. Terret me vita mea ... <locus>[226v]</locus> ... et
                noscunt me (Io 10:14) amen. (followed by an addition by another hand)
                  [<locus>227r</locus>–<locus>231v</locus>] (<persName role="author">Jacobus de
                  Lausanna</persName>, <title><hi rend="italic">Compendium moralitatum</hi></title>
                (defective); cf. <bibl>Stegmüller, RB, 3887</bibl>) Abicit mundus pauperes et
                honorat ... [<locus>232r</locus>–<locus>235v</locus>] (Excerpts from <persName
                  role="author">Augustine</persName> and <persName role="author"
                >Bernhard</persName>; imperf.) Augustinus. Felices uos dixerim sacerdotes ...
                  [<locus>236r</locus>–flyleaf] (Various theological texts) Per proprium sanguinem
                introiuit ... <locus>[237v]</locus> ... per quam nos sequi ipsum oportet... (ends on
                the pasted side of the flyleaf).</p>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="Codex">
              <supportDesc>
                <support>
                  <material>Parchment</material>
                </support>
                <extent>254 (237 with foliation). <dimensions type="leaves" unit="cm">
                    <width>10</width>
                    <height>15</height>
                  </dimensions>
                  <note><p>I: (6,5 × 9,5).</p>
                    <p>II: (7 × 9,5).</p>
                    <p>III: (7 × 10).</p>
                    <p>IV: (<hi rend="italic">c</hi>. 7 × 11).</p>
                    <p>V: written space and number of lines vary.</p>
                    <p>VI: (8 × 11).</p>
                    <p>VII: (7,5–8 × 11–11,5).</p></note>
                </extent>
                <foliation>Modern foliation in pencil.</foliation>
                <collation>
                  <formula>I: III<hi rend="superscript">6</hi> + [2IV<hi rend="superscript">6</hi>]
                    + IV<hi rend="superscript">14</hi> + 3III<hi rend="superscript">32</hi>; II:
                      (III+1)<hi rend="superscript">39</hi> + 2III<hi rend="superscript">51</hi> +
                      IV<hi rend="superscript">59</hi> + (1<hi rend="superscript">59a</hi>) + III<hi
                      rend="superscript">65</hi>; III: IV<hi rend="superscript">73</hi> + (III+1)<hi
                      rend="superscript">80</hi>; I<hi rend="superscript">82</hi>; IV: IV<hi
                      rend="superscript">90</hi> + V<hi rend="superscript">100</hi> + (1+IV)<hi
                      rend="superscript">109</hi> + IV<hi rend="superscript">117</hi> + (I+1)<hi
                      rend="superscript">120</hi> + (VI–2)<hi rend="superscript">130</hi> + V<hi
                      rend="superscript">140</hi> + IV<hi rend="superscript">148</hi>; I<hi
                      rend="superscript">150</hi>; V: 3III<hi rend="superscript">168</hi> + (I+1)<hi
                      rend="superscript">171</hi>; VI<hi rend="superscript">183</hi> + III<hi
                      rend="superscript">189</hi>; 2I<hi rend="superscript">193</hi>; VI: (II+2)<hi
                      rend="superscript">199</hi>; VII: VI<hi rend="superscript">211</hi> + V<hi
                      rend="superscript">221</hi> + V<hi rend="superscript">231</hi> + III<hi
                      rend="superscript">237</hi>.</formula>
                  <catchwords>III: Reclamants visible in the lower margin. IV: Reclamants
                    occasionally visible in the lower margin. Quire signatures signalling the leaves
                    of the first half of the quire (roman numerals) added in blue by a later
                    hand.</catchwords>
                </collation>
                <condition><p>The manuscript is comprised of seven booklets of varying origins. They
                    were bound together most likely in the <date from="1400" to="1449">first half of
                      saec. XV</date>.</p>
                  <p>Two quires have been added after the first quire. These quires were stolen from
                    the manuscript during 20<hi rend="superscript">th</hi> century and returned in
                    1987. The leaves are now foliated 6a–6p.Fol. 59a was one of the leaves that were
                    stolen from the manuscript and returned in 1987.</p><p>In VII, the text is worn
                    and faded, especially so on fol. <locus>200r</locus>.</p></condition>
              </supportDesc>
              <layoutDesc>
                <layout><p>I: varying number of lines.</p>
                  <p>II: one column, 41–43 lines with commentary, otherwise varies..</p>
                  <p>III: 22–23 lines in one column..</p>
                  <p>IV: two columns from fol. 102r, 20–26 lines of text..</p>
                  <p>V: two columns on fols. 172r–173v. .</p>
                  <p>VI: two columns with 45 lines; first one written above the top line.</p>
                  <p>VII: one column with <hi rend="italic">c</hi>. 35 lines.</p></layout>
              </layoutDesc>
            </objectDesc>
            <handDesc>
              <p>I–II: Textualis in a hand of <date type="script" from="1200" to="1299">saec.
                  XIII</date>, probably from <origPlace>France</origPlace>.</p>
              <p>III: A textualis of <date type="script" from="1300" to="1399">saec. XIV</date>;
                fols. 80–82 are written in cursiva and include <lang>French</lang>.</p>
              <p>IV: A textualis of <date type="script" from="1300" to="1399">saec. XIV</date>(?) by
                several hands. Fols. 149–150 include <lang>French</lang>.</p>
              <p>V: Mostly by one hand writing cursiva of <date type="script" from="1300" to="1399"
                  >saec. XIV</date>; probably in <origPlace>Sweden</origPlace>. Fol.
                  <locus>170r</locus>–v of Part V were written <origDate>1336</origDate> in
                  <origPlace>Lödöse</origPlace> by a <persName role="scribe">Holmvidus</persName>;
                fol. <locus>170r</locus>: ‘Anno domini M<hi rend="superscript">o</hi> ccc<hi
                  rend="superscript">o</hi> xxxvi me holmuido existente in hospitali lodhosiensi cum
                domino swenone canonico scarensi hoc scripsi jn sabbato proximo ante Johannis
                baptiste [22.6.]’. The mentioned <persName>Swenonus</persName> is likely the same
                who appears in a document from <date>1330</date> (<bibl>DS 2809</bibl>). Fols.
                190–193 by different hands.</p>
              <p>VI: Textualis in a hand of <date type="script" from="1300" to="1399">saec.
                  XIV</date>.</p>
              <p>VII: Textualis and cursive in several hands of <date type="script" from="1300"
                  to="1399">saec. XIV</date>.</p>
            </handDesc>
            <musicNotation><p>Fols. <locus>172r</locus>–<locus>173v</locus> contain examples of
                quadratic and hufnagel notation.</p></musicNotation>
            <decoDesc>
              <p>I–II: Red and blue lombard initials with flourishing; rubrics in red.</p>
              <p>III: Simple lombard initials in red. Rubrics and paragraph marks in red.</p>
              <p>IV: Fol. <locus>150r</locus> features a pen-drawn picture of the crucifixion
                (turned upside-down). Red and blue lombard initials with flourishing.</p>
              <p>V: Simple lombard initials, rubrics and paraphs in red.</p>
              <p>VI: Initials, rubrics and highlighting only in the beginning of the part.</p>
              <p>VII: Simple lombard initials, rubrics and paraphs in red.</p>
            </decoDesc>
            <bindingDesc>
              <p>Light brown calf over wooden boards. Remnants of a strap-and-pin clasp running from
                front to back. Front flyleaf is loose and contains a fragment of a Latin text (<date
                  from="1300" to="1399">s. XIV</date>).</p>
              <p>The binding is of a type typically found in <placeName type="binding">Vadstena
                  Abbey</placeName> during <date type="binding" from="1400" to="1449">saec. XV<hi
                    rend="superscript">1</hi></date>.</p>
            </bindingDesc>
          </physDesc>
          <history>
            <origin><p>A theological compilation manuscript with seven units of different origins
                ranging from <origDate from="1200" to="1399">saec. XIII to XIV</origDate>. Two units
                contains short notes in <lang>French</lang> (III and IV), indicating a possible
                origin in <origPlace>France</origPlace>, and another two (II and V) were acquired by
                a cleric from Turku, <persName role="owner">Thörnerus Andreae</persName>. His
                collection included several manuscripts from Prague. At least these two units,
                possibly also others, were carried by Thörnerus to the Birgittine <placeName
                  type="provenance">Vadstena Abbey</placeName>.</p></origin>
            <provenance>
              <p>Parts II and V at least belonged to <persName role="owner">Thörnerus
                  Andreae</persName>, a priest from the diocese of <placeName>Turku</placeName>, who
                entered the Birgittine <placeName type="provenance">Vadstena Abbey</placeName> in
                  <date type="acquisition">1407</date>: ‘liber Monasterii sancte Marie virginis in
                watzsteno quem attulit frater Thørnerus andree quondam clericus Aboensis Orate pro
                eo’ (fol. <locus>65v</locus>); ‘thørnerus andree possidet istum librum’ (fol.
                  <locus>154r</locus>); ‘si possessoris nomen cognoscere velis / thør tibi primo
                medio ne rus sit in ymo’ (fol. <locus>169v</locus>).</p><p>Part III has an partly
                erased ownership mark on fol. <locus>80r</locus>: ‘Liber domini ----‘.</p><p>Part IV
                  belonged to a brother <persName role="owner">Petrus</persName>: ‘Iste liber est fratris petri de basta [leista(?)]
                conventus fontis’ (fol. <locus>83r</locus>).</p><p>Vadstena Abbey’s shelf-mark is
                found on the first flyleaf verso: “I iiii primus in ordine”. The binding is typical
                of the abbey for the <date type="binding" from="1400" to="1449">first half of saec.
                  XV</date>.</p>
            </provenance>
            <acquisition>
              <p>The manuscript remained in the abbey’s collection after its dissolution and was
                probably among those codices taken away in <date>1619</date> and donated to Uppsala University
                Library in <date type="acquisition">1621</date> by King <persName role="king">Gustav
                  Adolf II</persName>.</p>
              <p><orgName>Uppsala University Library</orgName>’s shelf-mark ‘C 453’ found on inner
                front cover.</p>
            </acquisition>
          </history>
          <additional>
            <listBibl>
              <bibl>Jaakko Gummerus, <hi rend="italic">Beiträge zur Geschichte des Buss- und
                  Beichtwesens in der schwedischen Kirche des Mittelalters</hi>, Uppsala
                1900.</bibl>
              <bibl>Margarete Andersson-Schmitt – Hakan Hallberg – Monica Hedlund, <hi rend="italic"
                  >Mittelalterliche Handschriften der Universitätsbibliothek Uppsala. Katalog über
                  die C–Sammlung, Bd. 5, C 401–550</hi>, Stockholm 1992, 143–154.</bibl>
              <bibl>C.-A. Moberg, “Om flerstämmig musik i Sverige under medeltiden”, <hi
                  rend="italic">Svensk tidskrift för musikforskning 10</hi> (1928), 20–23.</bibl>
              <bibl>PL = J.-P. Migne, <hi rend="italic">Patrologia Latina</hi>, 1844–1865.</bibl>
              <bibl>R. Steele, <hi rend="italic">Opera hactenus inedita Rogeri Baconi 6</hi>, Oxford
                1926.</bibl>
              <bibl>Stegmüller, RB = Friedrich Stegmüller, <hi rend="italic">Repertorium biblicum
                  medii aevi, 1–11</hi>, Madrid 1950–1980.</bibl>
              <bibl>A. Wagner, <hi rend="italic">Visio Tungdali</hi>, Erlangen 1882.</bibl>
            </listBibl>
          </additional>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <revisionDesc status="draft">
      <change when="2017-01-09" who="Ville Walta">Encoding added</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <p/>
    </body>
  </text>
</TEI>
